Anasayfa Edirne Turizm SEL?M?YE CAM??

PostHeaderIcon SEL?M?YE CAM??

Mimar Sinan'?n 80 ya??nda yapt??? ve "ustal?k eserim" dedi?i an?tsal yap? Osmanl?-Türk sanat?n?n ve dünya Mimarl?k tarihinin ba? yap?tlar?ndand?r. Yap?n?n mülkiyeti Sultan Selim Vakf?ndad?r. Edirne-Merkez Yeni Mahallededir. Edirne'nin ve Osmanl? ?mparatorlu?u'nun simgesi olan cami, kentin merkezinde, eskiden Sar?bay?r ve Kavak Meydan? denilen yerdedir. Burada daha önce Y?ld?r?m Bayezid'in bir saray yapt?rd??? bilinmektedir. 1569-1575'te Sultan II.Selim'in emriyle yapt?r?lm??t?r.

          Çok uzaklardan dört minaresi ile göze çarpan yap?, kuruldu?u yerin seçimiyle, Mimar Sinan'?n ayn? zamanda usta bir ?ehircilik uzman? oldu?unu da göstermektedir. Kesme ta?tan yap?lan cami iç bölümüyle 1.620 m2'lik,tümüyle 2.475 m2'lik bir alan? kaplar. Mimarl?k tarihinde en geni? mekana kurulmu? yap? olarak nitelenen Selimiye Camisi, yerden yüksekli?i 43.28 m. olan, 31.30m. çap?ndaki kubbesiyle ilgi çeker. Ayasofya’dan daha büyük olan Kubbe, 6 m. geni?li?indeki kemerlerle birbirine ba?lanan 8 büyük payeye oturur. Kö?elerde dört, Mihrap yerinde bir yar?m kubbe merkezi kubbeyi destekler. Yap?y?, kubbe kasna??nda 32 küçük pencereyle, yüzlerdeki üst üste 6 dizide çok say?daki pencere ayd?nlatmaktad?r. Mimar Sinan'?n yapt??? 8 dayanakl? cami plan?n?n en ba?ar?l? örne?idir. Önünde 18 kubbe ve 16 sütunla çevrili revak bulunmaktad?r.
          Ortada, mermerden zarif bir ?ad?rvan vard?r. Son Cemaat yeri, kal?n yuvarlak 6 sütun üzerine 5 kubbelidir. Mermer i?lemeli giri? kap?s?n?n üzerindeki kubbe yivli, di?erleri düzdür. Caminin 3.80 m. çap?nda, 70.89 m. yüksekli?indeki üçer ?erefeli dört zarif minaresi vard?r. Giri? yönündekilerle ?erefelere tek yolla, di?er ikisinde ise üç ?erefeye ayr? ayr? yollardan ç?k?lmaktad?r. Cami, mimari özelliklerinin eri?ilmezli?i yan?nda ta?, mermer, çini, ah?ap sedef gibi süsleme özellikleriyle de son derece önemlidir. Mihrap ve minberi mermer i?çili?inin ba? yap?tlar?ndand?r. Ortas?na 12 mermer sütuna oturan müezzin mahfili yer al?r. Sa?da kitapl?k bulunmaktad?r. Mihrab?n solunda Hünkar Mahfili vard?r. Bunun alt bölümü tavan?ndaki özgün kalem i?leri dönemin tüm canl?l???n? göstermektedir. Kubbe ve kemerleri süsleyen özgün kalem i?leri, onar?mlarda temizlenmektedir.
          Yap?n?n çini süslemelerinin, Osmanl? ve dünya sanat?nda ayr? bir yeri vard?r. XVI. yy çinicili?inin en güzel örnekleri olan bu çiniler, s?r alt? tekni?inde olup ?znik'te yap?lm??t?r. Mihrap duvar?, minber kö?k duvar?, Hünkar Mahfili duvarlar, kad?nlar mahfili, kemer kö?elikleri, k?ble yönündeki pencere al?nl?klar? çinilerle bezenmi?tir. Mihrap duvar?ndaki büyük çini panolarda al, mavi çiçek ve yaprak süslemeler, pencere üstlerinde lacivert üzerine ak, sülüs elhem suresi yaz?l? kartu?lar, en üstte de geni? bir ayet bordürü yer al?r. Minber Kö?kündeki çini pano, lacivert üzerine ortada k?rm?z?, ak bahar çiçekli a?aç alt?nda yaprak, sümbül ve lalelerle bezenmi?tir. Hünkar mahfili zenginli?i ve çe?itlili?i ile ilgi çeker. Mermer mihrab?n sivri kemerli al?nl???nda lacivert üzerine ak sülüsle, ayet yaz?s? göze çarpar. Bu bölümde k?rm?z?, mavi, ye?il renkli ?akay?klar, bahar a?açlar?, ak üzerine iri mavi rozetli ve çevresi çiçekli panolar, baklava biçimi yapraklar aras?nda karanfiller ve bahar dallar? XVI.yy çinilerinin en güzel örnekleridir. Hünkar mahfili çinileri aras?nda, bir Saraydan getirilerek buraya sonradan konmu? olabilece?i dü?ünülen iki elma a?ac?n?n olu?turdu?u elmal? panonun Osmanl? çinilerinde özgün süsleme olarak ayr? bir de?eri vard?r. Bu bölümde sivri kemerli pencere al?nl?klar?nda, lacivert üzerine ak sülüsle ayetler ve iki pencere aras?nda tepede yine lacivert üzerine ak kufi yaz?l? kare pano da ilgi çeker. Hünkar mahfili duvarlar?n?n yar?s?n? kaplayan bu çiniler, mihrap çinilerinden daha niteliklidir. Ancak, düzenleme ve an?tsall?k yönünden daha yal?nd?r. Selimiye Camisinin ta? duvarlarla çevrili geni? d?? avlusunda, Darül-Sübyan, Darül-Kur'a ve Darül-Hadis yap?lar? bulunmaktad?r. Bu yap?lar?n bir bölümü ve medrese, Edirne Müzesi'nin çe?itli bölümlerini olu?turmaktad?r. Cami teras?n?n alt?nda yer alan Arasta (çar??), III.Murat zaman?nda Selimiye'ye vak?f olarak yapt?r?lm??t?r. Mimar? Davut A?a'd?r.

Camiye ?li?kin Teknik Bilgiler:
          Kurucusu : Sultan ?kinci Selim, Mimar? : Koca Sinan, Yap?l?? Tarihi : 1568 – 1574, Kaplad??? Yer : Külliye ile birlikte 22.202 m2, Caminin ?çi : 1620 m2, Caminin Haremi : 2475 m2, Kubbenin Çap? : 31.30 m., Yerden Kubbenin Kilit Ta??na olan yüksekli?i : 43.28 m. Minarelerin Yüksekli?i : 70.89 m. ya da 72.50 m.

Selimiye Camisi Hakk?nda Ayr?nt?lar:
          Selimiye, varl??? ile, Türk Tarihindeki Edirne'ye güç katarak Ona simgesel bir nitelik kazand?rm??t?r. Yaln?z zaman?m?z?n ara?t?rmac?lar? de?il, eski yazarlar da Selimiye'nin bir ba?yap?t oldu?u konusunda birle?irler. Ernst Diez bu cami için ?unlar? söyler: "Selimiye; mekan büyüklük, yükseklik, topluluk ve ???k etkisi bak?m?ndan yeryüzündeki bütün yap?lardan üstündür". Bu cami Osmanl? ?mparatorlu?u'nun Avrupa'daki gücünün hala devam etti?i 16. yüzy?ldaki politik egemenli?ini de vurgulayan "Son Sultan yap?s?d?r". Bir ba?ka anlat?mla Selimiye, Osmanl? Mimari Söyleminin ideal bir ifadesidir. Günün her saatinde kullan?lan bu "Kent Tac?" politik gücün dini yap?da somutla?an gösterisi anlam?nda, simgesel bir amac? da yerine getirir.
Selimiye'yi yapt?rtan Kanuni'nin o?lu ?kinci Selim, 22 Haziran 1567'de ?stanbul'dan Edirne'ye gelmi? ve Avusturyal?larla yap?lan bar?? anla?mas?na kadar burada kalm??t?r. Caminin yap?m karar?n?n o günlerde verildi?ini söyleyenler vard?r. Bir ba?ka anlat?ma göre ise Edirne'nin seçilmesinde padi?ah?n gördü?ü bir rüya rol oynam??t?r. Buna göre Hz. Muhammed (S.A.V.) bu rüyada Padi?aha Edirne'yi ve ?imdiki yeri i?aret etmi?tir.

Selimiye Avlusu:
          Avlu yakla??k birbirine e? iki Dikdörtgen alandan olu?ur. Avluya giren kap?lar?n en görkemlisi bat? yönüne aç?l?r. Buradaki kap?dan girildi?inde beyaz mermerden çat?s?z ve çanak ?eklinde bir ?ad?rvanla kar??la??l?r. Bu onalt?gen ?ad?rvan Osmanl? Mimarisi Klasik Döneminin en güzel tasar?mlar?ndan biridir. ?ad?rvanla avluda 18 kubbe 16 sütun bulunur. Selimiye'nin d?? avlusu Camiyi üç taraftan çevirir. Selimiye Camisi'nin ta? duvarlarla çevrili geni? d?? avlusunda Dar-ül Sübyan, Dar-ül Kur-a ve Dar-ül Hadis Yap?lar? bulunmaktad?r. Bahçe kap?lar?n?n say?s? Sekizdir. Bunlardan Mimar Sinan Caddesi'ne do?ru aç?lana, önceleri, Alay Kap?s?; K?ble taraf?ndaki küçük kap?ya; Dilenci Kap?s?, do?uya dönük ortadakine de; Darphane Kap?s? denmekteymi?. Caminin bat?daki büyük kap?s?yla birlikte dört kap?s? vard?r.

Selimiye'nin Kubbesi:
          Yüksekli?i 43.28 m. çap? 31.22 m. olup a??rl??? 2000 tondur ve sekiz sütun (fil aya??) üzerine oturtulmu?tur. Selimiye'nin kubbesi Osmanl? Mimarisi'nin oldu?u kadar,kubbeli yap? gelene?inin en büyük a?amas?d?r. Kubbedeki kalem i?i süslemeler 1978-1985 y?llar? aras?nda restore edilmi?lerdir.

Kubbe Alt?nda Müezzinler Mahfeli:
          Müezzinler Mahfeli, namaz k?l?n?rken Müezzinlerin (yani ezan okuyanlar?n) ?mam?n tekbirlerini, arka saflara duyurmak için, tekrarlad?klar? yerdir. Baz?lar? zeminden bir kaç kar?? kadar yüksek bir sofa halinde; baz?lar? da 2-3 m. kadar yüksekçe olup kagir olanlar?n mermer ayaklar üzerine, ah?ap olanlar? ise direkler üzerine oturtulmu?tur. Selimiye Müezzinler Mahfeli'nin yüksekli?i 18m. boyutlar? ise 6x6 olup; 11 mermer ayak üzerine kondurulmu? bir ah?ap yap?d?r. Dört taraf? orjinal ceviz korkuluklarla çevrilmi?tir. 1950 y?l?ndaki restorasyon s?ras?nda iskelenin çökmesi korkuluklarda Büyük hasar meydana getirmi?se de k?r?lan parçalar daha sonra yenilenmi?tir. Orjinal ceviz parmakl?klardaki elma a?ac?ndan kakma fletolar ve aç?k Ye?il, aç?k k?rm?z?, koyu ye?il gri boyalar; 1984 y?l?nda yap?lan son Restorasyonda ortaya ç?km??t?r.

Ah?ap Üstü Kalem ??leri:
          Ah?ap üstü kalem i?leri, s?va üstü kalem i?lerinden sonra Osmanl?larda çok uygulanan bir tekniktir. Bu teknik; s?va üstü i?lere göre daha dayanakl?d?r ve günümüze hiç Restore edilmeden ula?an 500 y?ll?k örnekleri vard?r. Bunun nedeni D?? etkenlerden korunan yerlere uygulanmas? ve yap?ld?ktan sonra nak??lar üstüne bir s?r tabakas? çekilmesidir. Bu i?lere lake ad? da verilir ki s?r tabakas? olarak, inceltilmi? bezirya?? veya vernik kullan?l?r. Bu uygulama en çok 16. yüzy?l Mimar Sinan devri eserlerinden ve hünkar Mahfeli tavanlar? ile Müezzin Mahfeli tavanlar?nda görülür. Selimiye Müezzinler Mahfeli'nde Ah?ap Üstü Kalem ??leri'nin ola?anüstü Güzellikteki örnekleri görülebilir. 1950'deki hasardan sonra, bir iki Ah?ap, orijinal desen ve renklere sad?k kal?narak yeniden boyanm??, Di?er süslemelere törpüleme d???nda müdahale edilmemi?, yaln?zca yer yer eksik motifler tamamlanm??t?r.

Hünkar Mahfeli:
          Caminin sol ön kö?esindedir ve buna Sultan Mahfeli diyenler de vard?r. Dört sütuna oturtulmu? olup sütunlar dört kemerle ba?lanm??t?r. Burada bulunan çinilerin önemli bölümü 1878 Osmanl? - Rus Sava?? Döneminde Ruslar taraf?ndan sökülüp götürülmü?tür.
Mermer Ustal???n?n En ??k Örne?i Minber:
Hatibin ç?k?p hutbe okudu?u yer durumundaki Selimiye Minberi'nin sa? ve sol yan?ndaki bölümler mermerden olup geometrik örgü ile süslenmi?lerdir. Çini kapl? bir külah? vard?r. Örnekleri aras?nda en zarif mermer i?çili?ini temsil eder.

Mihrab:
          Camilerde k?ble taraf?ndaki duvarda bulunan ve imaml?k edene ayr?lm?? olan oyuk, (girintili yer anlam?na gelen mihrab), Selimiye'de tamamen mermerden yap?lm??t?r. Kabartma çiniler ile süslenmi?, çini kaplama camide görsel bir odak yaratm??t?r. Mihrab duvar?ndaki girinti, boyutlar? ve yar?m kubbe örtüsüyle Selimiye Mekan?na etkili bir kimlik kazand?r?r.

Kandiller ve Pencereler:
          Caminin minarelerinden sonra yap?lan bezemesinde; en önemli ve ilgi çeken ö?elerin pencereler ve örtüden inen kandiller oldu?u kabul edilir. Baz? pencerelerin üstünde eski yaz?m?zla; "Allah Göklerin ve Yerin Nurudur" yazar.

Selimiye Çinilerinin Türk Çini Sanat?ndaki Yeri:
          Selimiye Çinileri ?znik'in en parlak döneminin üretimi olup; 1572 Tarihli bir fermanla buradan sipari? edilmi?tir. Camiyi yapt?ran Padi?ah ?kinci Selim, pencerelere kadar çini olmas?n?, Pencerelerin üstüne Fatiha Suresi'nin çini ile yaz?lmas?n? Emretmi?tir. Mihrap ç?k?nt?s?ndaki çini düzeninde buna uyulurken, Hünkar mahfilinin çini düzeninde uygulanmad??? görülür. Türk Çini Sanat?n?n en parlak y?llar?ndaki bu uygulamada görülen ölçülü kullan?ma ra?men, çini panolar?n kalitesi ve desen ile Uygulanan bezeme program?, günümüzün yegane örnekleri durumundad?r. Bu durum, Selimiye'yi mimari ba?ar?s? yan?nda çini sanat? aç?s?ndan da, çok önemli bir yere getirmi?tir. Selimiye Camisi çinileri ba?ka yap?larda rastlanmayan özgün ve Osmanl? Mimarisi ile Türk Çini Sanat? içinde çok özel bir yere sahiptir.

Selimiye Minareleri:
          Caminin kareye yak?n ve enine dikdörtgen planl?, dört kö?esinde Bulunan minareler yap?y? çevreleyen ve büyük kubbeyi kucaklayan bir görünüm sunar. Böylece minareler merkezi bir plan? vurgularken yap?ya Dikeylik özelli?i de katarlar. Dört minarede 380 cm. çap?nda, külaha kadar 70.80 m. külah ve alem dahil 85 m. yüksekli?indedir. Selimiye'den yüksek tek minare ise Delhi'deki Kutb-Minar'd?r. Ancak bu minare Selimiye minarelerine göre çok kal?nd?r. Selimiye Camisi, bütünü meydan getiren her bir özelli?i ile ilgi çekici olmakla beraber, bu bütünün ortaya koyulu? biçimi ve tüm yönlerin içinde herhangi birinin öne ç?kmayarak bütünün içinde yer almas? ile di?er abidevi eserlerden ayr?lmaktad?r. Selimiye Camisinde her taraftan son s?n?rlar?na kadar gerilmi? dengeli mekan, ?ahane bir sükun halinde olup de?i?ik cazibesiyle her gireni birden sürükler ve bir daha b?rakmaz. Yüksek minareler aras?nda d??tan kubbenin biraz bas?kça dü?mü? olmas? mekân?n tek bir kubbe ile örtülmü? olmas?ndan ileri gelmektedir.

Cami içi ?aheserler:
          Selimiye’de mimari gibi di?er Osmanl? sanatlar? da geli?menin en yüksek noktalar?na varm??t?r. Mermerden yap?lm?? minber, i?çili?indeki incelik, yükseklik, büyüklük ve güzellik bak?m?ndan bu grubun di?er ?aheserlerini gölgede b?rak?r. Mihrap taraf?nda duvarlar, minberin arkas? ve külah? ile camideki bütün alt kat pencerelerin al?nl?klar? parlak, cazip bir çini dekor ile kaplanm??t?r. Mihrap duvar?ndaki büyük çini panolar?n renk ve kompozisyonlar, bunlara Osmanl? ve dünya çinicili?inin ?aheserleri aras?nda özel bir yer vermektedir. Bu çinilerin üst k?sm?nda lâcivert zemin üzerine iri beyaz harflerle sureler yaz?l?d?r. Mihrap k?sm?n?n sol taraf?nda Hünkâr mahfili göz al?c? zengin çinilerle hemen dikkati çeker. Burada sonradan kesilip yerlerine konmu? gibi görünen meyve vermi? iki elma a?ac? bütün Osmanl? çinilerinde tek orijinal dekor olarak kar??m?za ç?kmaktad?r. Elma fidan?n?n kökü karanfil, lâle ve sümbüllerle zenginle?tirilmi?tir. Bahar açm?? erik fidan? da birkaç defa tekrarlanarak Hünkâr mahfilinde taze bir bahar havas? estirilmi?tir. Hünkâr mahfilinin bütün duvarlar?n? yar?ya kadar kaplayan bu çiniler kalite itibariyle mihrap k?sm? çinilerinden yüksek fakat kompozisyon ve âbidevi büyüklük bak?m?ndan onlardan daha sade ve mütevaz?d?r. Selimiye Camisi avlusunun Kuzeydo?u ve Kuzeybat? kö?elerindeki Minarelerin üçer merdiveni vard?r. Birinci merdivenle birinci ve üçüncü ?erefelere, ikinci merdivenle ikinci ve üçüncü ?erefelere, üçüncü merdivenle ise do?rudan do?ruya üçüncü ?erefeye ç?k?l?r ve bu s?rada ç?kanlar birbirlerini görmezler. Güneydo?u ve Güneybat? kö?elerindeki minarelerin ?erefelerine tek Merdivenle ula??l?r.

Ters Lale Motifi:
          En çok merak edilen motiftir. Müezzinler Mahfeli'nin kuzeydo?u yönünde; kö?edeki mermer aya??nda, Bir küçük ters lale motifi bulunur. Bu konuda birçok söylenti bulunmaktad?r. Bunlardan bir kaç? ?öyledir; Cami arsas?n?n sahibi olan ve burada lale yeti?tiren ki?inin, arsaya Cami yap?m? için ç?kard??? güçlük ve ters tutumunu sembolize söylenir, bir di?er söylentide ise; caminin yap?m?nda çal??an kör bir ustan?n ürünü oldu?u iddialar? da bulunmakla birlikte, yap?lan ar?iv ara?t?rmalar?nda Selimiye Camiinin arazisinin zaten Saray arazisi oldu?u ve mermer i?çili?ini yapan ustan?n ise Kayserili Hilal Usta ismini ta??d??? tespit edilmi? olmakla beraber en yayg?n biçimde devam edegelen bu rivayetlerin de as?ls?z  oldu?unu bizlere göstermektedir. Yapt???m?z ara?t?rmalar neticesinde  Lale kelimesinin Arapça yaz?l?p 180 derece ters çevrildi?inde harflerin Hilal olarak okundu?u ebced hesab?na göre de rakamsal kar??l?klar?n?n 66’ya tekabül ettikleri, ebced hesaplamas?nda 66 rakam? ise ALLAH Lafz?n?n kar??l??? oldu?u, Ustan?n yonttu?u ters lale motifi ile hem ?slam ?iar?nda ve Osmanl? gelene?inde çok önemli bir yer tutan Lale çiçe?i ve Hilal’e bir gönderme yap?p, hem de kendi ad?n? ta??mas? nedeniyle bu yola ba?vurdu?u ve bir nevi imzas?n? att??? kaç?n?lmaz sonucuna ula??lm??t?r.  Selimiye Çinilerinde, Selimiye Camisi'nde s?va üstü ve ah?ap boyama kalem i?lerinde de?i?ik Lale motifleri kullan?lm??t?r. Müezzinler Mahfelindeki ters lale dahil, Selimiye Çinilerinde de?i?ik Boy, renk ve biçimde 101 ayr? türde lale motifi kullan?ld??? tespit edilmi?tir.

 

 

 

 

 

Duyurular

ED?RNE M?MAR S?NAN VAKFI
2018 YILI 1. DÖNEM SOHBETÇ? L?STES?

Devamını oku...
 

 

 Edirne Mimar Sinan Vakf? Yurtd??? Türkler ve Akraba Topluluklar Ba?kanl??? Edirne Uluslararas? Ö?renciler Akademisi program özeti için t?klay?n?z...

 

Uluslaras? Ö?renciler Akademisi ba?vuru formu için t?klay?n?z...

 

YTB-ED?RNE M?MAR S?NAN VAKFI 2016

ULUSLARARASI Ö?RENC?LER AKADEM?S?

            Yurtd??? Türkler ve Akraba Topluluklar Ba?kanl???’n?n deste?i ile Edirne Mimar Sinan Vakf?n?n bu sene 3. cüsü düzenledi?i Edirne Uluslararas? Ö?renciler Akademisi Edirne’de yüksekö?renim gören Uluslararas? Ö?rencilerin akademik, sosyal ve kültürel donan?mlar?n?n güçlendirilmesini, ilgi ve çal??ma alanlar?na ili?kin yeni olanaklar?n sunulmas?n? hedefleyen bir e?itim program?d?r. 

Devamını oku...
 

Copyright © 2009 Mimar Sinan Vakfı